అక్షరాల లోకంలో రహ్మానుద్దీన్: పఠనం, చరిత్ర, సాహితీ ప్రస్థానం

పుస్తక పఠనం ఒక అద్భుతమైన ప్రయాణం. అది మనల్ని వివిధ ప్రపంచాలకు, సంస్కృతులకు, చరిత్ర పుటల్లోకి తీసుకువెళ్తుంది. అలాంటి సాహితీ ప్రయాణికులలో ఒకరైన రహ్మానుద్దీన్ షేక్ గారితో ‘కొత్త సాయి కుమార్’ జరిపిన సంభాషణలోని ముఖ్యాంశాలు ఇక్కడ అందిస్తున్నాం. తన పఠనానుభవం, తెలుగు సాహిత్యంపై అభిప్రాయాలు, చారిత్రక నవలల ప్రాముఖ్యత వంటి అనేక విషయాలను రహ్మానుద్దీన్ ఈ ఇంటర్వ్యూలో పంచుకున్నారు.

ప్రశ్న: రహ్మానుద్దీన్ గారు, మీ నేపథ్యం గురించి, పుస్తక పఠనం ఎలా అలవాటైందో చెప్పండి.
రహ్మానుద్దీన్: నా పేరు రహ్మానుద్దీన్ షేక్. పుట్టింది విజయవాడ అయినా, నా బాల్యమంతా హైదరాబాద్‌లోనే గడిచింది. కేంద్రీయ విద్యాలయంలో చదవడం వల్ల పాఠశాల స్థాయిలో అధికారికంగా తెలుగు నేర్చుకునే అవకాశం రాలేదు. ఇంట్లో మా అమ్మగారే తెలుగు నేర్పించారు. చిన్నప్పుడు చిల్డ్రన్స్ బుక్ ట్రస్ట్, నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ పుస్తకాలు, ఆంగ్ల కథలు ఎక్కువగా చదివేవాడిని. మా అమ్మ కోసం మొబైల్ లైబ్రరీ నుండి నవలలు తెచ్చేవాడిని, అలా తెలుగు పుస్తకాలపై ఆసక్తి మొదలైంది. అయితే, ఇంట్లో పిల్లలు తెలుగు నవలలు చదవకూడదనే ఒక నియమం ఉండేది, కానీ కొన్ని మార్క్సిస్ట్, రష్యన్ అనువాద సాహిత్యం అందుబాటులో ఉండేది.
ప్రశ్న: మీరు ఇతర భాషల సాహిత్యం కూడా చదువుతారని తెలిసింది. దాని వల్ల కలిగే ప్రయోజనం ఏమిటి?
రహ్మానుద్దీన్: అవును, హిందీ, తమిళం (ఇందిర సౌందరరాజన్ గారివి), కన్నడ, రష్యన్ సాహిత్యం చదువుతాను. వేర్వేరు భాషల సాహిత్యం చదవడం ద్వారా ఆయా ప్రాంతాల సంస్కృతి, జీవన విధానం, అక్కడి భౌగోళిక పరిస్థితులు, వారి ఆలోచనా ధోరణులు అర్థమవుతాయి. ఉదాహరణకు, కన్నడ నవల ‘వసంత గానం’ చదివితే అక్కడి వంటకాలు, సంప్రదాయాలు తెలుస్తాయి. ఇది విభిన్న సంస్కృతుల మధ్య ఒక అనుసంధానాన్ని ఏర్పరుస్తుంది, మానవత్వాన్ని, వైవిధ్యాన్ని మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
ప్రశ్న: తెలుగు సాహిత్యంలో మీకు బాగా ఇష్టమైన ప్రక్రియలు (Genres) ఏవి? కొత్తగా తెలుగు చదవడం మొదలుపెట్టేవారికి ఎలాంటి పుస్తకాలు అందుబాటులో ఉండాలని మీరు భావిస్తారు?
రహ్మానుద్దీన్: నాకు చిన్న కథలు, చారిత్రక నవలలు అంటే చాలా ఇష్టం. ముఖ్యంగా విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి చారిత్రక నవలలు మన చరిత్రను, దానిలోని మలుపులను ఆసక్తికరంగా తెలియజేస్తాయి. ‘కడిమి చెట్టు’ వంటి నవలలు కాదంబ రాజుల మూలాలను వివరిస్తాయి. ఇలాంటివి చదవడం వల్ల మన చరిత్ర మనకు అర్థమవుతుంది. అయితే, కొత్తగా తెలుగు చదవడం ప్రారంభించే వారికి సులభమైన భాషలో, వారి స్థాయికి అనుగుణంగా ఉండే పుస్తకాలు (Graded Readers) లేవు. భాషా క్లిష్టతను బట్టి పుస్తకాలను వర్గీకరించి అందుబాటులో ఉంచాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రశ్న: ఇప్పుడిప్పుడే తెలుగు చదవడం మొదలుపెట్టిన వారికి లేదా సులభమైన పుస్తకాలు చదవాలనుకునే వారికి మీరు ఏ పుస్తకాలను సూచిస్తారు?
రహ్మానుద్దీన్: కరణం బాలసుబ్రహ్మణ్యం పిళ్లె గారు రాసిన ‘బోయికొట్టుముల పండ్రెండు’ తప్పక చదవాలి. ఇది చాళుక్యుల రాక, అద్దంకి శాసనం, ఆనాటి తెలుగు కుటుంబాల జీవనం గురించి వివరిస్తుంది. అలాగే, సాయిపాపినేని గారి ‘ఆంధ్రనగరి’, ‘ఆంధ్రపథం’, బండి నారాయణస్వామి గారి ‘శప్తభూమి’ కూడా మంచి పుస్తకాలు. అడివి బాపిరాజు గారి నవలలు, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి నవలలు, ముఖ్యంగా వారి ‘పురాణవైర గ్రంథమాల’ (12 నవలలు) చదవాలి. ఈ ‘పురాణవైర గ్రంథమాల’ మౌర్యులకు, గుప్తులకు మధ్యకాలంలోని దాదాపు వెయ్యి సంవత్సరాల చరిత్రను (500 BC – 500 AD) పురాణాల ఆధారంగా వివరిస్తూ మనకు తెలియని చరిత్రపై అవగాహన కల్పిస్తుంది.
ప్రశ్న: మీరు సాధారణంగా పుస్తకాలు ఎక్కడ కొంటారు? అలాగే, తెలుగు పుస్తకాల ఆధారంగా సినిమాలు లేదా వెబ్ సిరీస్‌లు రావడం గురించి మీ అభిప్రాయం?
రహ్మానుద్దీన్: నేను ఎక్కువగా హైదరాబాద్ అబిడ్స్‌లోని ఫుట్‌పాత్ పుస్తకాల షాపుల్లో, కాచిగూడలోని నవోదయ బుక్ హౌస్‌లో కొంటాను. నెలకొకసారైనా నవోదయకు వెళ్తాను. ఎమెస్కో బుక్స్ వారి కొత్త పుస్తకాల సమాచారం కోసం వారి సోషల్ మీడియా, వాట్సాప్ గ్రూపులను అనుసరిస్తాను. ఇక అడాప్టేషన్ల విషయానికొస్తే, ఇప్పటికే కొన్ని ప్రయత్నాలు జరిగాయి. ‘కొండపొలం’, ‘కుమారి శ్రీమతి’ (బలభద్రపాత్రుని రమణి కథ ఆధారంగా), మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి గారి నవలలు, ఖదీర్ బాబు గారి ‘మెట్రో కథలు’ వంటివి తెరకెక్కాయి. అయితే, తెలుగులోని గొప్ప కథలను, వాటిలోని సంక్లిష్టతను యథాతథంగా తెరపైకి తీసుకురావడం, వాణిజ్యపరంగా విజయం సాధించడం కొంచెం కష్టమేమో అనిపిస్తుంది. నేను ఒకవేళ ఏదైనా తెలుగు నవలని సినిమాగా తీయాలి అనుకుంటే విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి “హాహాహూహూ” ను అనిమేషన్లో తెస్తాను.
ప్రశ్న: చివరిగా, అసలు మీరెందుకు పుస్తకాలు చదువుతారు? పుస్తకాల నుంచి మీరేమి ఆశిస్తారు?
రహ్మానుద్దీన్: పుస్తక పఠనం అనేది చిన్నప్పటి నుంచీ నా దినచర్యలో ఒక భాగం. మా ఇంటి దగ్గరున్న న్యూస్ స్టాండ్‌లో వేలాడదీసిన వందలాది పత్రికలు, పుస్తకాలు నన్ను ఆకర్షించేవి. (నవ్వుతూ) అది నా జీవితంలో విడదీయరాని భాగమైపోయింది. జ్ఞానాన్ని పొందడం, కొత్త విషయాలు తెలుసుకోవడం, విభిన్న దృక్కోణాలను అర్థం చేసుకోవడం కోసం చదువుతాను.

ధన్యవాదాలు రహ్మానుద్దీన్ గారు.

మరో పాఠకుడి ప్రయాణం.. వచ్చే సంచికలో..